ای جماعت به شما می گویم میرزاعلی باید
در باغش زردآلو سیب شفتالو بکارد باید
هنگام برداشت محصول بگزند پایش را مارها ، صبح و شام
بخورم من عسل مفت و زحمت را او بکشد
ای قوم دغا سرتان را همچون کلم قمری طاس کنید
اجازه ندهید بابی ها به چوب علم دست بزنند
شش ساعت یکسر سرم درد می کند گفتم
در طویله دویست دام را پر کنم باید
چونکه تعادل ترازوی شریعت با تار موئی زائد برهم می ریزد
ای مخلصان من دست در دست جاهل ندهید
اگر سینه زن با کاکلش وارد مسجد شود
باید که منقل را به شدت به سرش بکوبید
ای قوم به شما نمی گویم که این سر برایتان سر نمی شود
به شما نمی گویم که شله زرد آش نمی شود
سر دسته و علمدار اصلاح نخواهد کرد
به شما می گویم که باید ریقش بگذارد
پسرانی که صورتشان مو ندارد حق یاولدی گفتن ندارند
اگر بر پیراهن و سیبیلش عطر بزند حرمله است
کسی که سینه زن خوان است شرط و شروطش این است
بر پایش گیوه و متقال نپوشد
نوحه خوان نباید توی جیبش آینه و شانه بگذارد
به صدای نوحه خوان خوش صورت و خوش صدا گوش نکن
صورتش زشت ، یقه اش چرک ، صدایش مثل الاق
نوخه خوان شبستر این چنین باید باشد
باید سر نوحه خوان بی مو و سینه اش پر از موی باشد
پاشنه ی پایش مثل خربزه ترکیده و جدا باشد
عرق و آب بینی اش را با دست و دامن پاک کند
چونکه مؤمن نباید دستمالی داشته باشد
با تاس کهنه حمام می کند دیندار امروز
اجازه ندهید حمام کهنه را خراب کنند امروز
هیچ می دانید معجز خونخوار چه می گوید امروز
باید به عمله و حمال درس یاد دهیم و بفهمانیمش
علم مذهب و دین و وطن را از بلایا حفظ می کند
با جهل آن بدن نازک را ختنه نکیند
جهل مثل شیطان لعین حسین و حسن را فریب می دهد
آن ملعون را باید از ده بیرون کنیم

زن متولد ماکو

http://www.gayagizi.blogspot.com/

شکر خدا
چرح فلک از ستمش سیر نمی شود ، شکر خدا
مدتی است که دست از سر ما بخت برگشته ها برنمی دارد ، شکر خدا
فلک بیر رحم نات گلی شوری در دست گرفته
در مقابلش از مت گدایان حان می خواهد ، شکر خدا
روز به روز گدا در کوچه و بازار زیاد می شود
هر روز یکی از فقر و قحطی می میرد ، شکر خدا
خاگینه ، آش و شیربرنج ، نان لواش و کوفته را
ثروتمندان می خورند و از خدا نمی ترسند ، شکر خدا
هر مصیبتی که بر سرم آمد کشیدم ... مثل
غم و غصه کشیدم و از بلا نجات یافتم ، شکر خدا
در ماتم چای و قند چهار سال تمام گریستم
چشمانم کم نور شد و از دید افتاد ، شکر خدا
حالا هم لازم است که در عزای نفت بگریم
سرمان یک روز هم از عزا غافل نیست ، شکر خدا
گاز پیشرفت کرد و چراغ گردسوز فقیر خالی ماند
همینمون مانده بود این هم به سرمان آمد ، شکر خدا
امشب به خواب دیدم که آفتاب درآمده و روز شده
بر برهنه ها از عرش آسمان لباس می بارد ، شکر خدا
فقیر بینوا سالی یک بار پلو می خورد
آن هم امسال دار فانی را وداع گفت ، شکر خدا
محتاج باید به قاضی التماس کند
رحم خدا کمتر از اغنیا نیشت ، شکر خدا
به درگاه آن خدا خیلی دعاها کردیم
فایده ای از دعاها حاصل مشد ، شکر خدا
با پول به درگاهش رفته و عرض حال گفتم
دلش را سخت تر از شمر دیدم ، شکر خدا
کم مانده که جنگ پا به چهارسالگی بگذارد
هنوز خبری از صلح و صفا نیست ، شکر خدا
می گویند حال معجز خیلی خوب است حقیقت دارد
حیب هایش پر است از سیم و زر ، شکر خدا

زن متولد ماکو

زمستان آمد یاران چه کنم من
پریشانم پریشان چه کنم من
سی ماه در بستر راحت خوابیدم
داروی تلخ را بر شکم ریختم
لباسهایم را در زمستان فروختم
خدایا در این زمستان لخت و عریان چه کنم من
فلک تیر و کمان به دست گرفت
من بینوا را نشانه گرفت
ای شیعیان زمان کرسی رسیده
نه متکا هست و نه لحاف چه کنم من
برای آل عبا زیاد عزا گرفتید
کمی هم به حال من بینوا بگریید
تاله نان به هوا برخاست
بچه هایم گرسنه اند یاران ، چه کنم من
وقت ناهار می گذرد و شکمم قارقور می کند
بچه همصدا شده می گریند
اشک چشمانم شب و روز جاری است
صبر و فرارم تمام شد ، چه کنم من
دارا غمی از قحطی ندارد
خدایا بر زمین بارانی بفرست
براین بنده ی کوچکت رحمی کن
برای زمستان توشه ای ندارم چه کنم من
نشسته کنار بخاری گرم
دارا ، شام و ناهار میل می کند
صیر و قرار بینوا تمام شد
این همه غم و یک تن چه کمک من
فقیرم نه ناهار نه شام دارم
دگر بر درد و غم نیست طاقتم
کلان آخرم بر درگاهت همین است
پریشانم پریشان چه کنم من
ظرف و فرش و کلیه اموالم به فروش رفت
برای گرم کردن خانه ذغالی ندارم
اهل و عیالم از سرما می لرزند
یا حی رحمان در این زمستان چه کنم من
غنی ها برای زمستانشان گوسفند خریده اند
که سرخ کرده و به دندان بکشند
جانم بر آتش فقرا می سوزد
یک مسلمانی نیست که آبی بپاشد چه کنم من
به بکه نانی خالی راضی شدم
زمانه بی رحم آن را نیز زیادی می بیند
گندم را به اهالی صوفیان می دهد
به پنج شش بی دین و ایمان چه کنم من
اسیر محنتم حالم خراب است
شب و روز کار من آه و فغان است
از سرما می لرزم برف و بوران است
نه چائی و نه قلیان چه کنم من

زن متولد ماکو

یاشی اون سککیزه یئنی جه یئتمیش
گؤزللیکده تامام خلقی مات ائتمیش
گشته چیخمیش یار گلدیین ائشیتمیش
داغا سالیب بیر آوازا بنؤوشه

زلفون آچیب آغ قوللارین چیرماسین
ائله گزسین ، اونو رقیب گؤرمه سین
اغیار ایله چیخیب سئیره ، درمه سین
لایق اولماز انلامازسا بنؤوشه

سن ساللانیب قاباغیمدان گئده نده
هرگز قالماز صبر و اختیار منده
واقف زلف لرینی تعریف ائده نده
گرک دیر کی اول یازا بنؤوشه

وقتی با ناز از کنارم رد می شوی
صبر و اختیار از کفم می رود
واقف زلفت را که تعریف می کند
باید اول بنویسد بنفشه

زن متولد ماکو

جان مولکونه وئرمم ساچینین دنگین
آت جانیما کیپریکلرین خدنگین
تاکی گؤردوم یاناغینین من رنگین
دوشموشم بیر اودا کؤزه فاطیمه

یای کیمی نه گؤزل چکیبسن قاشی
اونا سؤز یوخ هر نه دئسم یاراشی
سنه پئش کئش ائتمه نم می جان – باشی
نئیچون بیر گلمزسن بیزه فاطیمه

عشقین آتشی دیر منی اریدن
جان اوزولدو باخا – باخا گئریدن
دؤنموشم ملک دن تامام پری دن
واقیفم سئومیشم تزه فاطیمه

فاطمه

آتش عشق است که آبم می کند
جانم از پا درآمد در انتظار
از هر ملک و پری دل زده شده ام
واقفم ، عاشقت شدم فاطمه

زن متولد ماکو

ما

ما پروانه هایی هستیم که رام هیچ شمعی نمی شویم
دیوانگانی هستیم که سر بر هیچ زنجیری خم نمی کنیم
با دنیا الفتی داریم اما
در معنی بیگانه ز دنیائیم
صدایمان در نمی آید ، کسی زبانمان را نمی فهمد
هر چند که در مقابل دلدار افسانه هستیم ما
طاقت نداریم اما ، فارغ هم نیستیم قوسی
به خاطر آن بت چین ، بت خانه ایم ماها


زن متولد ماکو

منیم میلیم یوخدور سلطاندان ، خاندان
یاریمین آرزوسون ساخلارام جاندان
خلق ده بیلیر ، منیم کؤنلوم دور اوندان
اولسون یوز مین نو جوانلار ، افندی

موللا اودور هر نه گرزسه کیتابدا
اونو شرح ائیاله یه حق ده حسابدا
واقف دئییر سنه ، منه یو بابدا
هله ازدیر بو دیوانلار ، افندی

ای جناب

ملا کسی که هرچه در کتاب می بیند
آن را با حق و حساب درست بیاموزد
واقف در این مورد بر من و تو می گوید
هنوز این کتابها و دیوانها کم است ، ای جناب

زن متولد ماکو ( http://www.gayagizi.blogspot.com)

بی تو

هنوز هم آن چشها برایم دریا هستند
هنوز هم در گذشته ها زندگی می کنیم
تو بی من
من بی کس
هنوز می گردیم
کوچه مان بی تو
تبریزمان بی تو
همه چیزم بی تو
یک قدم دورتر
ایستاده ای تو
دیدار آخر است
امشب
دور دست ها
عجیب شبیه حال من است
ماههای گذشته ام
سالهایم بی تو
یک قدم دوردستها
از چشمان دور شده
کجا رفتی ای دوست با این عجله
یک قدم دوردستها
قلبم می زند
دلم در دستانت
دستانم بی تو
هنوز هم بی توام
هنوز هم بی تو
دست و بازیم
چشمانم بی تو
رویاهای شبانه ام
بی تو
تبریزم بی تو
وطنم بی تو
همه چیزم
همه چیزم
همه چیزم بی تو

زن متولد ماکو ( http://www.gayagizi.blogspot.com)

سوسو گزدی بو ائل لری / با اشتیاق از میان ایل‌ها گذر کرده
تل تل دوزدوم من گول لری / گل‌ها را به زیبایی چیدم
باخا باخا یولا لارا / همین‌طور که به راه‌ها خیره شده‌ام
اختاریرام سنی من / به دنبال تو می‌گردم
شیرین سوزوم گلمدین / ای شیرین سخن نیامدی
ایکی گوزوم گلمدین / ای چشمان من نیامدی
کونول و ریپ سودیگیم یار / یار و دلداده عزیزم
هارا گالدین گلمدین / کجا ماندی که نیامدی
ایلک باهار گلدی دورنالار گلدی / اولین بهار آمذ ذرناها آمدند
تکجه من گلیپ چیخمارین / فقط تو نیامدی
هارا گالمیسان / کجا مانده‌ای
سن سیز کونولوم اوی یاز اودلانا / بدون تو ای یار خانه دل در حال سوختن است
تزگل قلبیم دوزمیر یار هجرانا / بدون تو ای یار قلبم طاقت هجران ندارد

پ.ن: تصنیف ترکی با صدای دوستم، "قدسیه مشیری" که بزودی در فرهنگ‌سرای نیاوران اجرا می‌شود.

آشیانه ی دل شکوفه زد و استاد سخن نغمه می خواند
وقتی می بیند سخن اعجاز می کند استادش هم بر شاگردش تعظیم می کند
عشق صادقانه و عمیق ایشان اگر"ثریا" باشد بدان!
هر چه به خواهش و تمنا می افتد نمی تواند دختر استاد را افسون کند
یقین بدان در شعر و عرفان اگر فتح کند او کوه "قاف " را
در نهایت صدها استاد را از خودش عقب تر می گذارد
باز هم مثل درخت باثمر سرش را از روی متانت پایین می آورد
نه مغرور شد لحظه ای و نه در دام جاه طلبی افتاد استاد
هر زمانی که اشعارش را می خواند چشمانش از اشک پر می شد
معامله ای بسان عشق استاد را مانند خاکستر می کرد!
چنان مقام و مرتبت والای الهی در کدام شاعر هست
اگر وی را صرفا شاعر بشناسیم!شاعر را درست نشناخته ایم
از زمانی که اشعارش را به زبان مادریش سرود
همانند جان همیشه خاک تبریز استاد را در آغوشش می فشارد
ای (یاشیل) اگر تو به خلق خودت خدمت نکنی در زمان مرگ
پنج متر پارچه ی کتان را هم کتان فروش حیف اش می آید به تو بدهد!

ترجمه و شعر از: عسگر علیائی کلیان (یاشیل)
http://9542318.blogfa.com

آنقدر به دوری صبر کردم که با صبر قهر کردم
در از امید وصلت کندم و با وصل قهر کردم
سالهاست که فریب این چشم ظاهربین را خوردم
از بس کجی ها را راست دیدم که با چشمم قهرکردم
چون دیدم که طبعم به چنگ مصلحت رام می شود
با زبانم که از ایلم الهام گرفته ام ، قهر کردم
نه تنها « عاصم» آتش عشقی که در سینه دارم خاموش نمی شود
فکر نکن همچون سمندر چند روزه با خاکسترم قهر کردم

زن متولد ماکو

گِئجه لَه آی که چِخَن دَ،من سَنِه آی دَ گِئرَر-دِم
gejala ay ke chekhanda man sane ay da gerardem
شب ها هنگامی که ماه بیرون می آمد، من تو را در ماه می دیدم

سَن بیلَردِنگ که بُ ایش چِن نُقَدِر داغَه چِخَر-دم
san bilardeng ke bu ishchen noghader dagha chekhardem
تو می دانستی که برای این کار ، چقدر به کوه می رفتم؟ (در می شدم)

دامِنگ ایستِن دَ یاتردِم تا یاخِن دَن سَنه گئریم
dameng isten da yatardem ta yakhen sane gerim
پشت بام می خوابیدم تا از نزدیک تو را ببینم

کیچَه باغ دَن که گِئچَردِنگ مَن اُلَردِم یاش و سَن گِئز
Kicha baghdan ke gechardeng man olardem yasho san gez
از کوچه باغ که می گذشتی ، من اشک می شدم و تو چشم

گِئز لَرنگ یاش لِه اُلَردِ،مَنَه دییَردِ مِنگ سانِه سِئز
Gezlareng yashle olarde mana diyarde meng sane seaz چشمانت اشکی می شد و به من هزاران حرف می گفت(می زد)

سَن گِئچَردِنگ و گِدَر دِنگ،مَن اُلَردِم سَنَه شیدا
San gechardengo gedardeng man olardem sana sheyda
تو رد می شدی و می رفتی و من واله و شیدای تو می شدم

ایرَیِم گرب گرب اِئدَر- دِ باشِمَه گَلَردِ غوغا
Irayem gorb gorb eadarde bashema galarde ghogha
دلم (قلبم) به طپش می افتاد و به سرم غوغا و سرو صدا می آمد

گِئزِمه یولَه تیکردِم سَنیچن آت دَن دیشردِم
Gezeme yola tikardem sanichen at dan dishardem
چشمم را به راه می دوختم،( و) برای تو از اسب پیاده می شدم

آتِِنگه مَن یال وارَردِم ،گینِنگ آلن لِن دَ بیشَردِم
Atenga man yalvarardem gineng al lenda bishardem
به اسبت تمنا می کردم(و) در مقابل آفتاب داغ پخته می شدم

یادنگه گَل یَه اُگین لَه سَنِ گِدَردِنگ کِئنَه یول دَن
Yadega galya oginla san gedardgeng kena yol dan
آن روزها یادت می آید تو از راه کهنه* می رفتی

مَنِه آواره سنیچِن تاش لَدِم آلَمَه ، شُ قول دَن
Mane bichara sanichen tashladem alma sho ghol dan
من آواره از همان سمت، برایت سیبی انداختم

سن گئچردِنگ و گِدَردِنگ ،مَن گِئزِم سَن دَ ، قالَر دِ
San gechardengo gedardeng man gezem san da ghalarde
تو رد می شدی و می رفتی و من چشمم در تو می ماند

اُتِرَردِم مَن یولِنگ دَ، بوی بالنگ گِئز دَن قاچَردِ
Oterardem man yoleng da boybalang gez dan ghachar de
می نشستم در راهت، قد و قامتت از مقابل چشمانم محو می شد

قِرخ بُهارگِئش دِ اُگین دَن و منَ ،یادِنگ دَ بارَم
Gherkh bohar geash de ogindano man yadeng da baram
چهل بهار از آن روز گذشت و من به یادت هستم

نَمَه فرق اِئد-دِ سنیچن که گِئرَنگ مَنَم بارَم
Nama fargh ead de sanichen ke gearang manam baram
برای تو چه فرقی کرد که ببینی من هم هستم

خاراگر خوار دِ، گَنَم بیر گینِه چِن ایشَه گَلیَه
Khar agar khar de ganam bir ginechen isha galya
خار اگر خوار است باز هم برای یک روز به کار می آید

نَم اِئدِ د دَنگ مَنیچن ایندِه یَچَن گئزَه گَلیَه؟
Nam eded dang manichen indeyachan geza galya
برای من چه کردی که تا حالا به چشم می آید؟

اما بیل بویِه بَلَند،گِئزِه قشنگ ،مَن سَنَه قول بِئرودِم
Am ma bil boye baland geze ghashang man sana ghol berodem
اما بدان (ای) زیبا چشم ، بلند قد (که)من به تو قول داده بودم

سَنَم اما مَنیچِن ،یانَم دَ دیل بئرودِنگ
Sanam am ma manichen yanem da dil berodeng
تو هم اما پیش من، برایم زبان (قول) داده بودی

سِن گِدِ د دِنگ یو لِنگه مَنَم گِد دِم ایئز یولِمَه
San geded dang yolega manam ged dem eaz yolema
تو به راه خودت رفته ای ، من هم به راه خودم رفتم

اما بیرگین گِئرَرنگ کِه مَن دُرِد دَم قولِمَه
Am ma bir gin gerarang ke man dored dam gholema
اما روزی خواهی دید که روی قولم ایستاده ام!

احسان حصاری‌مقدم

*راه قدیم بجنورد به بش قارداش که از ضلع شرقی باغ ها و روستاهای خداقلی و الله وردیخان می گذرد و به بش قارداش می رسد

*

2 - قار گلسین داغا دولسون
بلبل لر باغا دولسون
سئودیگیم یار یولوندا
جانیم ساداغا اولسون

برف بیاید و کوه را پرکند
بلبل بیاید و باغ را پر کند
در راه دلدارم
جانم فدا شود

*

3 - کؤنلوم قالدی سن ده یار
طبیب یاردی سن ده یار
من سنه نئینه میشدیم
ووردون یارا سن ده یار؟

دلم پیش ات ماند ای یار
طبیب دلم را شکافت تو هم بشکاف ای یار
من چه بدی به تو کرده بودم
تو هم زخمم زدی یار؟

*

4 - داغدان ائنن سورودور
داغی دومان بورودور
وفاسیز یار یولوندا
جوان عمروم چورودور

گله از کوه سرازیر می شود
کوه را مه در بر می گیرد
در راه یار بی وفا
جان جوانم می پوسد

*

5 – عزیزییم یارادان
سیزلار جانیم یارادان
یا منی یارا یئتیر
یا جانیم آل یارادان

عزیزم از زخم دل
می سوزد دلم از زخم دل
یا مرا به یارم برسان
یا جانم را بگیر ای آفریننده

زن متولد ماکو

شعر ترکی با لهجه‌ی بجنوردی

( صنم )

یُخُدِنگ ایندِه یَچَن یا سَنِه گِئرمَسدِم مَن
Yokhodeng indiyachan ya sane germasdem man
نبودی تا حالا، یا من تو را نمی‌دیدم

تانِه مَسدِم سَنِه مَن، اما شیرین گَلدِه گِئزِم
Tanemasdem sane man ama shirin galde gezem
تو را نمی شناختمت ، اما به چشمم آشناآمدی

هَر ایش اِئدِّم که گَلیم، راستِنِه اُلمَدِه ایزِم
Har ish eddem ke galim rastene olmade izem
هر چه کردم(به نزدت) بیایم، راستش خجالت کشیدم

سَنِه گِئردِم اُتِرِدِّنگ ، اِئز خیالِنگ دَه بارَنگ
Sane gerdem otereddang eaz kheyaleng da barang
تو را دیدم نشسته ای و در خیال خودت (فرو رفته ای)

مَنَه خوش گِئشدِه اُگیجَه که گِئردِم سَنَم بارَنگ
Mana khosh geshde ogija ke gerdem sanan barang
به من آن شب خوش گذشت که دیدم تو هم هستی

اُگیجَه دَن سُره من ، یادِنگَه دیشدِم هر گین
Ogijadan sora man yadenga dishdem har gin
ازآن شب به بعد هر روز به یادت افتادم(بودم)

اِئزِمَه دِئدِم اُلَر، تا سَنِه گِئریم بیر گین
Ezema deadem olar ta sane gearim bir gin
به خودم گفتم آیا یک روز خواهد شد تو را (دوباره)ببینم؟

دانِشیم مَن سَنیچِن قوشنِه مِزِنگ خاطِرَسه
Daneshim man sanichen ghoshnemezeng khaterase
برایت از خاطرات همسایه مان حرف بزنم

کیچی لِقدَن بارِدِه یادِم دَه بیر شاعِره سَه
Kichi leghdan barede yadem da bir shaerase
از کودکی یادم بود از شاعره ای

اما ایستیَم سَنَه دیم که خوش گَلِدِّرَنگ صَنَم
Amma istiyam sana dim ke khosh galedderang sanam
اما می خواهم به تو بگویم که خوش آمدی (ای ) صنم

مُنِه بیل، بیرِه اُلَردَن که سَنِه ایستیَه مَنَم
Mone bil bire olardan ke sane istiya manam
این را بدان ، یکی از آن هایی که تو را دوست دارد، منم

آدام وار دادماییب دوسلوق شربتین
وقتی بیلمز الدن وئره ر فرصتین
ساغلیغیندا بیلمز دوستون قیمتین
افسوس ائیلر آغلار اؤلندن سونرا

ده ده کاتیب هئچ قوروتماز دیده سین
کیم ساغالدار اوره گینین زده سین
اوغول واردیر هر گون دؤیه ر ده ده سین
اوچ آی قارا باغلار اؤلندن سونرا

چشمان ده ده کاتب از اشک خشک نمی‌شود
چه کسی داغ دلش را مرحم می‌نهد
پسری هست که هر روز پدر را می‌آزارد
بعد از مرگش سه ماه سیاه پوش می‌شود

زن متولد ماکو